Fitzgerald's Latin Rubaiyat

FitzGerald's Latin Translation of
The Rubaiyat of Omar Khayyam

Ah, si Mundus iste mendax, Frater, te fefellit, quare
Vehementer ita Mundum increpas, et indignare?
Cuncta Fatum ab aeterno designavit in aeternum,
Calamusque currens ille nexcit unquam remeare.

Amphoras argilla factas in Foro vidi jacentes;
Taciturnas has plerumque, quasdam attamen loquentes:
Subitoque vocem edit quae loquacior Argilla --
"At, precor, quid denique sint Vasa, quid qui fingit illa?"

Saki mi, qui sapientes ante nos nos
Velut stulti subter Terra nigra demum decedere:
Saki mi, sub Umbra mecum Veritatem bibens audi --
Pulvis illi sunt, et Ventus illud quod edocuere.

Cantus age; nam ubique Fatum laqueos astutum
Tendit, inque nos ubique Ensem acuit acutum:
Inter Labra si Fortuna quiddam dulcius dedisset,
Cave, cave -- nam Venenum ibi pessimum commiscet.

Anima per Mundum mea quoties errabat maerens,
Ubi Paradisus esset, esset et Gehanna quaerens:
Toties ad me reversa -- Iter ecce irritum;
"Paradisus et Gehenna en! omnino Ego sum."

Quomini a dulci Luce sis quam cito transiturus,
Post Velamen Tenebrarum, inde numquam reversurus;
Vive laetus; nescis enim unde primum advenisti:
Bibe Vinum: nescis enim ubi demum profecturus.

Dicunt Illi -- "Paradisus Ecce quam Credenti suavis!"
Ego dico -- "Lympha Vitis Ecce quam Bibenti suavis!"
Ah, pecuniam praesentem ' - debitamque mitte,
Tuba nam Regalis illa procul audienti suavis.

Sive Babylonem, sive Bagdad apud, Vita ruit,
Sive suavi, sive Vino Poculum mordaci fluit:
Bibe, bibe: nam sub Terra posthac non bibendum erit:
Sine Vivo, sine Saki, semper dormiendem erit.

Quamdiu catenas inter logicas compactus ero!
Quamdiu futuri metu Fati pavefactus ero!
Age, age, copioso Poculum confude Mero,
Antequam in Poculum Ego ipse redactus ero.

Ecce quantas Orientis Aura suavis explicavit
Rosas atque Bulbulorum inde Cantus inflammavit:
{Rosas et earum genas Vino solis inflammavit:}
At, dilecte mi, sub umbra mecu sedens, Ecce quantas
Orientis Aura suavis humi Rosas dissipavit! --

Figulus in Foro nuper mollem manibus Argillam
Laborabat, ictibusque fortibus tundebat illam:
At Argilla subitana Voce Figulum affatur:
Posteri quod exhumare cuperent semel sepultum.

Antequam sub Terra nigra vestrum condidissent Vultum,
Ore largo bibe, Frater, generosum Vinum multum:
Tu non enim Aurum illud pretiosum es, oh bone,
Posteri quod exhumare cuperent semel sepultum.

Ah dilecte mi, dum flatu Cespes reflorescat verno,
Quanti quam dilecti somno subter jacent sempiterno;
At praeteritorum quare ' - ' - recordare?
Si praesens arridet Dies, recordemur hodierno.

Hac Argilla unde bibo quondam forte respirabat,
Puchritudinisque quondam Desiderio flagrabat:
Qua complcetor illam Ansa quoties amplectabatur,
Osque Ocsula mi cedens quanta quondam flagitabat.

Nemini si Vista nostrum Cras confirmet insecura,
Si praesens arridet Hora, Hora valeat futura:
Saki mi sub Luce Lunae mecum sedens -- illa Luna
Quoties resurgens nos requiret, nos non revisura.

Quisquis est Interitum qui sempiternum reformidet,
Illa longa mihi Nox quam Dies brevis plus arridet:
Aliquantum mihi Vitam credidit Creator Deus:
Cum solvendi Dies adsit, adsum Ego, Deus meus! --

Si cerebri cerealis esst apud me sinceri
Panis, esset et cruoris Amphora repleta Meri,
Esset atque dulce Carmen dulce canens in Deserto --
Tum non esset unocuique Sultanorum invideri.

Mihi potius videtur hic non unquam advenisse:
Potiusque magis semel ventus numquam decedisse:
At potissimum omnium, omnino quid judicor:
Flagitas ne? -- nec venisse, nec decesse, nec Fuisse.
{Judicavi nec venisse, nec decesse, nec Fuisse.}

Propter Undam inter Rosas ' - ' - ' quietus
Poculoque recumbens repleto futuros merge metus:
Entem enim si necesse te posthoc omnino non Esse, lamentare
Adhuc entem te non entem aestimes, et vive laetus.
{Age dum entem te non entem aestimes, et vive laetus.}

Quaeque Gutta delibato Poculo quam Saki jecit
Potatoris sitientis vento ceu Glamma laesit;
Allah! vos quotidiani dissipas [tu]ti, instar Roris
Lympham hujus miserandae Vitae Panacea quae sit!

Propter undam inter Rosas intueri dulcem Risum
Cantatoris satis habui aestimavi Paradisum
Plures ad ulteriorem Paradisum decedere;
At non inde qui reversus dicat quid sit ibi visum.

Aliquando cum Doctore sapienter seminabam,
Aliquando proprio Doctrinae cultu laborabam,
Ergo tantae nunc Doctrinae messem ultimum conscribo --
Unda velut hic aveni, Aura velut hinc abibo.

Unocuique Lex suprema Calamo currente transit
'   -   '   -   '   -   '   -   '   irrevocandum mansit:
   Quod si tota Lachrymarum   '   -   '   - '   lavares
Minimum Indicium   -   '   -   non obliterares.

Amphorarum ori nostrum leniter apposui,
Flagitans secretum Vitae immortalitatis fontem: diutini
Amphoraeque ori nostro insusurrant leniter --
"Bibe, bibe: nam post Mortem non bibendum, Frater mi."

Quoviscunque Rosa rubens enascatur hortulorum,
Sanguine suffusa Regum gloriatur mortuorum:
Quoviscunque Hyacinthus -- Ah dilecte noone credis
Quam dilecti fontis olim cecidesse Cincinnorum!

Ah dilecte, dum ridemus id invidiosum Coelum
In me teque etiamnum acuit lethale telum:
At per herbam otiose jaceamus dum licebit,
Herba namque paullo posthac illa super nos jacebit.

Quando meus huc Adventus me   -   '   -   innconsulto,
Et Dicessus inde meus inconsulto magis multo,
(Saki mi) quam copiose Poculum   -   et quam cito
   Amphoras exhaustas   '   -   '   -   resera reposto
Tantam insolentiam Pharaohnicam rubro Mari sepelito -- sepulto.

Velut Aura per Desertum,, velut unda Rivulorum
Nostrae Vitae Dies alter evolavit deditorum;
At duorum me Dierum ' - ' - ' - ' -
Scilicet non adhuc venti, scilicet praeteriti -

Indoles uniuscunque praedispos[ita] ante natum
Calamusque currens cuique proprium praescripsit Fatum:
Quod postremus indicabit Dies indicavit primus:
Quare me Peccati pudet quod peccari designatum?

Cum sit omnibus decretum Fato   '   -   insolenti
Cordis nostri degustare   '   -   '   -   '   cruenti
   Ter Feliciores illi qui citissmo discedunt,
At feliciores multo magis ibi numquam venti.

Intellectus post Felicitatem qui - ' - fere
Recte audienti tamen vera monent novo Vere:
Transeuntis hoc Momento Vitae frui recordare,
Flos enim cum semel floruisset rursus nescit reflorere.

Tempus est quo Orientis Aura mundus renovatur,
Quo de fonte pluviali dulcis Imber reseratur;
Musi-manus undecumque ramos insuper splendescit;
Jesu-spiritusque salutaris terram pervagatur.

Web Counter says you are visitor number